Το "Συνειδητό Αυτί" περιγράφει την προσωπική διαδρομή του καθηγητή Αλφρέντ Τοματίς, από την επεισοδιακή γέννησή του μέχρι τη διεθνή αναγνώριση και καταξίωσή του. Αυτό το ταξίδι ξεκινά από το περιβάλλον που πέρασε τα παιδικά του χρόνια και διαμόρφωσε την προσωπικότητά του και συνεχίζεται με τη σχολική και πανεπιστημιακή περίοδο αλλά και με τα χρόνια του πολέμου, που τόσο πολύ τον επηρέασαν. Ακολουθεί η ακατάπαυστη εργασία του ως γιατρός ωτορινολαρυγγολόγος και ταυτόχρονα η αφοσίωσή του στην έρευνα των φαινομένων που σχετίζονται με τις καταπληκτικές ιδιότητες του αυτιού. Μας παρουσιάζει και εξηγεί με σαφήνεια τις εξαιρετικές του ανακαλύψεις σχετικά με τον θαυμαστό κόσμο του αυτιού και τις συνέπειες που έχουν στη ζωή μας και στη ζωή των παιδιών μας. Από τη διήγησή του θα κατανοήσουμε τους παράγοντες που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη του έργου του, μέχρι το απόγειο της καριέρας του, όταν το έργο του αγκαλιάστηκε από ανθρώπους σε δεκάδες χώρες, όπου δημιουργήθηκαν τα γνωστά κέντρα στα οποία εφαρμόζονται οι θεωρίες και οι τεχνικές του για το καλό της ανθρωπότητας. Το αυτί, κατά τον καθηγητή Τοματίς, είναι ένα όργανο επικοινωνίας το οποίο συνδέει τον άνθρωπο με το περιβάλλον "διαδραστικά", δηλαδή το περιβάλλον επηρεάζει το αυτί (και κατ' επέκταση ολόκληρο τον οργανισμό) στέλνοντας ερεθίσματα, αλλά και το αυτί από την πλευρά του, επιλέγει το είδος των ερεθισμάτων που θα περάσουν στον εγκέφαλο και θα καταγραφούν από τον οργανισμό. Δεν πρόκειται δηλαδή για παθητική λήψη ηχητικών σημάτων, όπως πιστεύει η κλασική ιατρική, αλλά για ενεργητική "συνειδητή" συμμετοχή στον περιβάλλοντα κόσμο - το αυτί είναι ένας κέρβερος της επικοινωνίας που αφενός χρησιμοποιεί τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος για την καλή λειτουργία και ευεξία του οργανισμού και αφετέρου τον προστατεύει από τα βλαβερά και ανεπιθύμητα ερεθίσματα που συχνά επηρεάζουν αρνητικά τον άνθρωπο.